Πέμπτη, 5 Ιανουαρίου 2017

Λαϊκισμός είναι....

Χτυπάς τη λέξη “populism” στο Google και σου βγάζει έναν πανικό: ένας μεγάλος πολιτικός εξωγήινος απειλεί με ωραίες υποσχέσεις να ρίξει το οικονομικό μας σύστημα.

Ως λαϊκό κίνημα κατά της οικονομικής κρίσης που χτύπησε τους πιο φτωχούς και καταφρονεμένους της Αμερικής ξεκίνησε το Κόμμα του Λαού, το «Populist Party», κάπου στο 1890. Η Πλατφόρμα των Λαϊκιστών (People’s Party Platform) που υιοθετήθηκε τον Ιούλιο του 1892 ήταν μια δυνατή διακήρυξη μέτρων στήριξης των αδυνάτων, ως κοινωνικά δίκαιης διεξόδου από την οικονομική κρίση.

Dr. Thompson's great speech : a large and representative gathering of Populists of Sampson and adjoining counties at Clinton, N.C., Aug. 19, 1898, to hear the opening of the Populist campaign (https://archive.org/details/drthompsonsgreat00thom)



Το κίνημα των λαϊκιστών απαιτούσε δημοκρατικό και ισχυρό κρατικό έλεγχο στη λειτουργία των τραπεζών, βαθμιαίο φόρο εισοδήματος, πολιτική για τις δημόσιες μεταφορές που δεν θα επέτρεπε τον αποκλεισμό των φτωχότερων από τις μετακινήσεις, κρατικό έλεγχο του συστήματος τηλεγράφων και ταχυδρομείων. Απαιτούσε και πολλά άλλα το λαϊκιστικό κίνημα, μέτρα οικονομικής πολιτικής κατά 90% τουλάχιστον. Στην πορεία του, το κίνημα πέρασε από σαράντα κύματα, στο τέλος ενώθηκε κατά βάση με το Δημοκρατικό Κόμμα και μετά χάθηκε. Αυτά όμως πια είναι γραμμένη ιστορία.
Σκίτσο του 1894


Σήμερα, ο λαϊκισμός είναι παντού, στα λόγια. Κρέμεται από τα δόντια όλων σχεδόν των πολιτικών, δεξιών, κεντρώων κι αριστερών, λες και είναι μίασμα οξαποδώ, σαν σιχαμερά σάλια αρρώστου που μπορεί να σε μολύνουν. Σαν συνώνυμο της πραγματικής απειλής που είναι η δημαγωγία, η σπορά μίσους, και τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα.


Η χρήση της λέξης «λαός» σε πολιτικά υποτιμητικούς χαρακτηρισμούς δεν μπορεί παρά να δείχνει το αντίθετό της: ελιτισμό. Χειρότερο ακόμα: δείχνει πολιτική φτώχεια σε καιρούς γεμάτους καμπές και κρίσεις χωρίς λύσεις.


Σε καμία δημοκρατία δεν μπορείς να αποτάσσεις τον λαό. Μπορείς όμως να τον φοβάσαι, αν δεν έχεις ή δεν θέλεις να δώσεις απαντήσεις στις μεγάλες κρίσεις. Σε μια δημοκρατία, η πρόκληση είναι η επαναδιεκδίκηση του λαϊκισμού από τα μέρη της πολιτικής σκηνής που βάζουν στ’ αλήθεια το κοινό καλό κορώνα στο κεφάλι τους. Όχι η εξίσωση του λαού με κάποιο αμόρφωτο μόρφωμα που δεν ξέρει ποιο είναι το συμφέρον του και πρέπει να περιμένει μια φωτισμένη ελίτ που ξέρει τα πάντα και καλύτερα.


Δεν υπάρχουν σχόλια: