Δευτέρα, 28 Μαρτίου 2016

Αν βγάζεις καντήλες με τις μαντίλες

Στην παλιά μου γειτονιά, στο Πολύγωνο, βρίσκεται μια Παναγίτσα. Μια μικρή εκκλησία που η Αρχιεπισκοπή Αθηνών παραχώρησε στην κοπτική κοινότητα από την Αιθιοπία για να λειτουργούνται οι πιστοί της. Κάθε μέρα, αλλά κυρίως τις Κυριακές, οι κυρίες της κοινότητας γεμίζουν τους δρόμους της γειτονιάς, ντυμένες με κατάλευκα μακριά φορέματα και με καλυμμένο το όμορφο κεφάλι τους με λευκές μαντίλες. Κανένας μας δεν τοποθέτησε ποτέ ταμπέλα συμβόλου καταπίεσης στις μαντίλες των κυριών της αιθιοπικής κοινότητας.

Το 2000 πήγα στην Τεχεράνη για μια ομιλία. Κάποια στιγμή, ο οδηγός που με συνόδευε μου μετέφερε πρόσκληση και παράκληση από τη μητέρα του να με κεράσουν τσάι στο σπίτι τους.  Καθίσαμε όλοι στο πάτωμα. Κέντρο ήταν η παχιά μαμά Φάτμα, με μια πολύχρωμη μαντίλα στο κεφάλι, και τα άπειρα καλά που είχε ετοιμάσει για να τιμήσει την ελληνίδα φιλοξενούμενη που είχε καταπιεί τη γλώσσα της από την αμηχανία. Γύρω γύρω εμείς: ο οδηγός μου, οι δυο κούκλες αδελφές του, και ένας γλυκός μπαμπάς σε μια άκρη. Ξεκίνησε λοιπόν η κυρία την κουβέντα, με μεταφράστριες τις κόρες που στο σπίτι δεν φορούσαν μαντίλα, οι οποίες ήταν και οι δύο μεταπτυχιούχοι του πανεπιστημίου της Τεχεράνης:

- Ξέρω πολύ καλά ότι στην Ευρώπη έχετε την εικόνα της απόλυτα καταπιεσμένης γυναίκας στις ισλαμικές κοινωνίες. Σίγουρα οι γυναίκες δεν έχουν τα ίδια ακριβώς δικαιώματα με τους άντρες και αυτό είναι ένα πρόβλημα. Όμως κάθε κοινωνία διαφέρει. Και διαφέρει και το ένα σπίτι από το άλλο. Στο δικό μας σπίτι δεν είναι σαφές ότι οι γυναίκες κυβερνάνε; (και γέλασε ακόμα και ο μπαμπάς).


Η απόδοση οριζόντιου συμβολισμού στην κάθε μαντίλα και στο κάθε εθνικό ή θρησκευτικό σύμβολο αποτελεί άρνηση της ιδιαιτερότητας του κάθε ανθρώπου και της ελευθερίας του προσώπου να ορίζει τη δική του οικογενειακή ζωή. Αποτελεί άρνηση της θεμελιώδους αξίας των δυτικών κοινωνιών να μη φορούν ταμπέλες στους ανθρώπους, αλλά να τους αντιμετωπίζουν ως πρόσωπα, με τα δικά τους προβλήματα, προβληματισμούς και αξίες.

Το θέμα δεν είναι η μαντίλα αυτή καθεαυτή. Το πρόβλημα είναι η παιδεία που δεν έχουν λάβει πολλοί από τους ανθρώπους που θα ζήσουν μαζί μας στην Ευρώπη. Το πρόβλημα είναι η βία στα σπίτια, σε όλα τα σπίτια. Το πρόβλημα είναι η επιβολή προτύπων και όχι το δικαίωμα στην επιλογή. Το πρόβλημα είναι ο περιορισμός στην πρόσβαση των γυναικών στην εκπαίδευση. Το πρόβλημα είναι οι κλειστές πόρτες για τις γυναίκες, οι πόρτες που πρέπει να ανοίξουν.

Να “βομβαρδίσουμε” τους πρόσφυγες που θα μείνουν μαζί μας. Να “βομβαρδίσουμε” τους άντρες, αλλά κυρίως τις γυναίκες και τα παιδιά. Να τους “βομβαρδίσουμε” με ευκαιρίες. Ευκαιρίες για παιδεία, καλλιέργεια για τα ανθρώπινα δικαιώματα και γνώση των νόμων, πρόσβαση στις τέχνες και στη γνώση για τον ελληνικό πολιτισμό. Να ανοίξουμε τα σύνορα στην εκπαίδευση, τον πολιτισμό και τις επιστήμες, τη γνώση για το περιβάλλον και τον πλανήτη, την παιδεία για την καλύτερη ζωή. Να ανοίξουμε τα δικά μας μάτια και να κάνουμε τη δική μας καινούρια κοινωνία καλύτερη.

Σημείωση 1: Οι φωτογραφίες είναι από το αφιέρωμα του Popaganda στην Εκκλησία της  Μάριαμ Κιντάνε Μχρετ στο Πολύγωνο: http://popaganda.gr/megalo-savvato-stin-ethiopiki-ekklisia-sto-poligono/

Σημείωση 2: Να ξεκαθαρίσω πως αναφέρομαι στις μαντίλες και όχι στις ολόσωμες μπούργκες που σίγουρα δεν είναι επιλογή της γυναίκες, αλλά επιβολή μιας στολής κρατούμενου που δεν έχει δικαίωμα να δείξει τίποτα ανθρώπινο επάνω του.

Δεν υπάρχουν σχόλια: