Παρασκευή, 1 Μαΐου 2009

H φύση που πέρασε στο αρχείο

Μιας και φιλοξενήσαμε, ως Αθήνα, το σημαντικότερο συνέδριο της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα εδώ και χρόνια, θέλω να γράψω για κάποια ζώα που δεν θα γνωρίσω ποτέ, τουλάχιστον στην άγρια φύση. Δεν θα τα γνωρίσω, επειδή εξαφανίστηκαν. Έτσι απλά.

(www.biology-blog.com)

Το 2006 λοιπόν, μάλλον πέρασε ανεπιστρεπτί στην ιστορία το «χαμογελαστό» δελφίνι του ποταμού Γιανγκτσέ. Το μπαϊτζί ή Lipotes vexillifer. Η αιτία προφανής: καταστροφή βιοτόπου, καθώς η τρόπος του λέγειν «Λαϊκή Δημοκρατία» Κίνα κακοποίησε αφάνταστα τον μεγαλύτερο ποταμό της Ασίας σε τέτοιο βαθμό, ώστε πλέον μόνο Μια αχτίδα ελπίδας για το μπαϊτζί έφεξε όταν ένας κάτοικος κινηματογράφησε κάτι που έμοιαζε με το χαμογελαστό δελφίνι. Από την ανάλυση του βίντεο αποδείχθηκε ότι επρόκειτο μάλλον για ένα ηλικιωμένο μπαϊτζί, αλλά έκτοτε ουδέν νεότερον …

Αλλά και στην Ελλάδα χάνουμε είδη. Όχι τα γνωστά, μεγάλα και «μαλλιαρά», αυτά τα τυχερά που προσέχει το μάτι μας και κάπως τα νοιαζόμαστε. Αλλά εκείνα τα μικρά, άγνωστα και άτυχα ενδημικά που μόνο λίγοι επιστήμονες γνωρίζουν, χωρίς κανένας όμως άλλος να τα νοιάζεται. Χάσαμε λοιπόν ένα γαστερόποδο, τη Graecoanatolica macedonica που ζούσε στη λίμνη Δοϊράνη. Εκεί πάνω στο Κιλκίς, στα σύνορα με τους ακατονόμαστους ακόμα γείτονες. Αυτό το καημένο το σαλιγκαράκι αναγνωρίστηκε μόλις το 1978, ίσως να μη φωτογραφήθηκε ποτέ και εξαφανίστηκε το 1992, λόγω της κακομεταχείρισης των νερών της Δοϊράνης.

Κάποια είδη όμως επέστρεψαν από την εξαφάνιση! Τα «είδη Λάζαροι» είχαν καταγραφεί ως εξαφανισμένα. Κάποιοι όμως έτυχε να τα δουν στην άγρια φύση. Δραματικά πολύ λιγότερα από εκείνα τα είδη που όντως εξαφανίζονται, τα λαζαράκια μας δίνουν φοβερή χαρά όταν τα πρωτοβλέπουμε (σε φωτογραφίες βέβαια οι περισσότεροι) και ακούμε τις ιστορίες των επιστημόνων που κάνουν αγώνα δρόμου για να καταγράψουν τη ζωή του πλανήτη.

Fritz Geller-Grimm

Ένα διάσημο πλέον λαζαράκι είναι ένα κωνοφόρο της Αυστραλίας που λέγεται Wollemia nobilis. Μέχρι το 1994, οι βοτανικοί θεωρούσαν το είδος προϊστορικό, καθώς ήταν γνωστό μόνο από απολιθώματα 2 - 200 εκατομμυρίων ετών! Και ένα ωραίο πρωί, ένας επιστημονικός συνεργάτης του Εθνικού Πάρκου Γουόλεμι, σκαρφάλωσε σε κάτι ζόρικα και απρόσιτα βράχια για να μελετήσει τη χλωρίδα. Και εκεί βρήκε το απίστευτο! Σήμερα ζουν στη φύση περίπου 100 τέτοια δέντρα.

1 σχόλιο:

Thomas Xomeritis είπε...

Λυπάμαι πολύ για τα Lipotes vexillifer και Graecoanatolica macedonica.

Η Wollemia nobilis από τα αγαπημένα μου - περίπατος στο πάρκο. Θέλω να πω Jurassic Park.